Tak — delfiny butlonose żyją u południowo-zachodniego wybrzeża Teneryfy przez cały rok. Delfin butlonosy (Tursiops truncatus) to drugi osiadły waleń wyspy po grindwalu krótkopłetwym: według hiszpańskiego Ministerstwa ds. Transformacji Ekologicznej oba gatunki mają przez cały rok osiadłe populacje na chronionym obszarze morskim Teno-Rasca. Na naszych rejsach z Puerto Colón grindwale spotykamy niemal za każdym razem, a delfiny butlonose mniej więcej na co drugim rejsie.

Z tego artykułu dowiecie się, jak rozpoznać delfina butlonosego, czym różni się od grindwala, co naukowcy wiedzą o delfinach z Teneryfy i jakie macie realne szanse, by je zobaczyć.
Jak rozpoznać delfina butlonosego
To „klasyczny” delfin, którego większość ludzi ma przed oczami. Z pokładu wypatrujcie:
- szarego ciała — ciemniejszego na grzbiecie, przechodzącego w jasnoszary lub niemal biały brzuch;
- krótkiego, grubego dzioba, od którego gatunek wziął swoją nazwę;
- wysokiej, zakrzywionej płetwy grzbietowej pośrodku grzbietu;
- szybkich, energicznych ruchów: kilku płetw przecinających powierzchnię jednocześnie, czasem skoku.
Dorosłe osobniki mierzą mniej więcej 2–4 metry i według amerykańskiej agencji NOAA ważą od około 135 do 635 kg. Delfiny żyjące blisko wybrzeża są często mniejsze i jaśniejsze niż te z otwartego oceanu. Delfiny butlonose mogą żyć 40 lat lub dłużej, a niektóre samice dożywają 60 lat.
Delfin butlonosy czy grindwal?
Oba gatunki należą do rodziny delfinowatych i oba żyją tu przez cały rok, ale na morzu odróżnicie je w kilka sekund.
| Delfin butlonosy | Grindwal krótkopłetwy | |
|---|---|---|
| Wielkość | około 2–4 m | samce około 5–5,5 m, samice 3,5–4 m |
| Ubarwienie | szare, jasny brzuch | ciemne, prawie czarne |
| Głowa | krótki, gruby dziób | okrągłe czoło, bez dzioba |
| Płetwa grzbietowa | wysoka i zakrzywiona, pośrodku grzbietu | szeroka i niska, osadzona z przodu |
| Przy powierzchni | szybki, aktywny, często zmienia kierunek | często odpoczywa lub powoli płynie |
| Jak często go widzimy | mniej więcej na co drugim rejsie | niemal na każdym rejsie |
Więcej o większym sąsiedzie przeczytacie w naszym artykule o grindwalach na Teneryfie.
Ile ich jest — i czy naprawdę tu mieszkają?
Liczenie delfinów jest trudne, więc każdą liczbę traktujcie jako szacunek.
- Około 122 jednocześnie. Badanie prowadzone z łodzi wzdłuż stałych linii między grudniem 2001 a wrześniem 2002 roku (Carrillo, Peña i Tejedor, 2003) oszacowało, że u południowo-zachodniej Teneryfy przebywa około 122 delfinów butlonosych, w prawdopodobnym przedziale od 78 do 193. Autorzy podkreślają, że to średnia liczba na badanym obszarze, a nie cała populacja.
- 129 dorosłych rozpoznawanych po płetwach. W latach 2005 i 2006 naukowcy fotografowali delfiny z łodzi do obserwacji wielorybów wzdłuż południowo-zachodniego wybrzeża, od zatoki Masca na południe (Verme i Iannacone, 2012). Każde zwierzę można rozpoznać po nacięciach i bliznach na płetwie grzbietowej. Zidentyfikowano 129 dorosłych osobników; 70 z nich — nieco ponad połowę — widziano w obu latach i uznano za osiadłe.
- Niektóre podróżują. Katalogi zdjęć z różnych wysp pozwoliły dopasować te same osobniki, co pokazuje, że delfiny butlonose przemieszczają się też między Wyspami Kanaryjskimi (Tobeña i współpracownicy, 2014).
Uczciwy obraz to więc trzon delfinów, które trzymają się okolic południowo-zachodniej Teneryfy, oraz inne, które przypływają i odpływają.
Małe grupy, które stale się zmieniają
Grindwale żyją w stabilnych rodzinach. Delfiny butlonose są inne: naukowcy nazywają ich społeczność fission–fusion (rozpad i łączenie). Grupy rozdzielają się i znów łączą, czasem kilka razy dziennie.
W badaniu z lat 2005–2006 większość grup liczyła od 2 do 10 delfinów, średnio około 7, a tylko czasami około 50. Grupy składały się głównie z samic i ich młodych, a samce dołączały i odłączały się. Najsilniejsze odnotowane więzi łączyły samice.
Młode w tym badaniu obserwowano od czerwca do listopada, najczęściej w sierpniu. Ciąża trwa około 12 miesięcy, matka karmi młode mlekiem przez około 20 miesięcy, a młody delfin zwykle zostaje z nią od 3 do 6 lat, jak podaje NOAA. Młode płynie tuż za matką i obok niej — łatwo je wypatrzyć z cichej łodzi.

Co jedzą i jak polują
Delfiny butlonose to elastyczni myśliwi. Jedzą ryby, kałamarnice i skorupiaki, znajdują zdobycz, nasłuchując i korzystając z echolokacji — kliknięć o wysokiej częstotliwości, które odbijają się od obiektów — i często współpracują, spędzając ryby w ciasną ławicę i na zmianę przez nią przepływając. Nie gryzą pokarmu: ryby połykają w całości, głową naprzód.
To także powód, dla którego nigdy nie wolno karmić dzikiego delfina. NOAA wymienia nielegalne dokarmianie i nękanie wśród zagrożeń dla gatunku, obok sprzętu rybackiego, hałasu i zderzeń z łodziami.
Jakie macie szanse, żeby je zobaczyć?
Na naszych rejsach z Puerto Colón grindwale widzimy niemal za każdym razem, a delfiny butlonose mniej więcej na co drugim rejsie. Żadne spotkanie nie jest gwarantowane — to dzikie zwierzęta na otwartym morzu.
Powyższe liczby wyjaśniają tę różnicę. Delfinów butlonosych jest mniej niż grindwali, podróżują w małych grupach, które stale są w ruchu, i nie spędzają długich godzin na odpoczynku przy powierzchni w jednym miejscu. Niektórego dnia przecinają nasz kurs w ciągu pierwszych dwudziestu minut; innego są po prostu gdzie indziej.
Ponieważ żyją tu przez cały rok, nie ma „sezonu na delfiny”. Spokojne morze pomaga bardziej niż konkretny miesiąc — zajrzyjcie do naszego artykułu o najlepszym czasie na obserwację wielorybów na Teneryfie.
Czasem delfiny same postanawiają podpłynąć bliżej i płynąć obok jachtu, jak na zdjęciu na początku tej strony. To zawsze ich wybór. Łódź utrzymuje kurs i prędkość, a nikt nie wchodzi do wody: na Teneryfie nie wolno pływać z delfinami.
Gatunek chroniony
Delfin butlonosy jest wymieniony w załącznikach II i IV unijnej dyrektywy siedliskowej i sklasyfikowany jako gatunek „narażony” w hiszpańskim Katalogu Gatunków Zagrożonych. Jego dom u wybrzeży Teneryfy leży w dużej mierze w Specjalnym Obszarze Ochrony Teno-Rasca, ustanowionym w 2011 roku, który obejmuje prawie 70 000 hektarów morza wzdłuż zachodniego i południowo-zachodniego wybrzeża.
Na wodzie oznacza to jasne zasady dla każdej uprawnionej łodzi (licencja Barco Azul):
- trzymać się co najmniej 60 metrów od zwierząt;
- spędzać przy tej samej grupie nie dłużej niż 30 minut;
- nie pływać z nimi, nie dotykać ich i nie karmić.
Jacht żaglowy z małą grupą maksymalnie 11 gości sprawia, że łatwo przestrzegać tych zasad: jest cichy, powolny i każdemu daje dobry widok z pokładu.
Zobaczcie delfiny z Teneryfy
- Obserwacja wielorybów w małej grupie — 3 godziny z Puerto Colón, Costa Adeje, codziennie o 09:30, 12:30 i 15:30. 49 € za osobę dorosłą, 39 € za dziecko (0–10 lat), maksymalnie 11 gości. W cenie kanapka, owoce, napoje, sprzęt do snorkelingu i przystanek na kąpiel przy plaży Diego Hernández.
- Prywatna obserwacja wielorybów — cały jacht dla waszej grupy, 399 € za 3 godziny, maksymalnie 11 gości.
- Z Las Galletas — 3-godzinny prywatny rejs do wielorybów i delfinów na IVO na samym południu wyspy, 325 € za jacht.
Zarezerwujcie obserwację wielorybów
Źródła: hiszpańskie Ministerstwo ds. Transformacji Ekologicznej (MITECO), tablica informacyjna SAC Teno-Rasca i karta gatunku delfina butlonosego; NOAA Fisheries, Common Bottlenose Dolphin; Carrillo, Peña & Tejedor (2003), liczebność populacji grindwali i delfinów butlonosych u południowo-zachodniej Teneryfy; Verme & Iannacone (2012), Ecología Aplicada 11(2); Tobeña et al. (2014), African Journal of Marine Science; kanaryjskie przepisy dotyczące obserwacji wielorybów.