Ja — tuimelaars leven het hele jaar voor de zuidwestkust van Tenerife. De tuimelaar (Tursiops truncatus) is na de Indische griend de tweede vaste walvisachtige van het eiland: volgens het Spaanse ministerie voor de Ecologische Transitie hebben beide soorten het hele jaar vaste populaties in het beschermde zeegebied Teno-Rasca. Op onze tochten vanaf Puerto Colón zien we grienden op bijna elke tocht en tuimelaars op ongeveer de helft.

In deze gids lees je hoe je een tuimelaar herkent, hoe hij verschilt van een griend, wat wetenschappers weten over de dolfijnen van Tenerife en hoe groot je kans echt is om ze te zien.
Zo herken je een tuimelaar
Dit is de ‘klassieke’ dolfijn die de meeste mensen voor zich zien. Let vanaf het dek op:
- een grijs lichaam — donkerder op de rug, overlopend in lichtgrijs of bijna wit op de buik;
- een korte, dikke snuit, waaraan de soort haar Engelse naam (bottlenose) dankt;
- een hoge, gebogen rugvin midden op de rug;
- snelle, energieke bewegingen: meerdere vinnen tegelijk boven water, soms een sprong.
Volwassen dieren zijn ongeveer 2 tot 4 meter lang en wegen volgens het Amerikaanse agentschap NOAA zo’n 135 tot 635 kg. Dolfijnen die dicht bij de kust leven, zijn vaak kleiner en lichter van kleur dan die van de open oceaan. Tuimelaars kunnen 40 jaar of ouder worden, en sommige vrouwtjes halen de 60.
Tuimelaar of griend?
Beide soorten horen bij de familie van de dolfijnen en beide leven hier het hele jaar, maar op zee zie je binnen een paar seconden het verschil.
| Tuimelaar | Indische griend | |
|---|---|---|
| Lengte | ongeveer 2–4 m | mannetjes ongeveer 5–5,5 m, vrouwtjes 3,5–4 m |
| Kleur | grijs, lichte buik | donker, bijna zwart |
| Kop | korte, dikke snuit | ronde kop, geen snuit |
| Rugvin | hoog en gebogen, midden op de rug | breed en laag, ver naar voren |
| Aan het oppervlak | snel, actief, wisselt vaak van richting | rust vaak of zwemt langzaam verder |
| Hoe vaak we ze zien | op ongeveer de helft van onze tochten | op bijna elke tocht |
Meer over de grotere buurman lees je in onze gids over grienden op Tenerife.
Hoeveel zijn het er — en wonen ze hier echt?
Dolfijnen tellen is lastig, dus zie elk getal als een schatting.
- Ongeveer 122 tegelijk. Een telling per boot langs vaste lijnen tussen december 2001 en september 2002 (Carrillo, Peña en Tejedor, 2003) schatte dat er zo’n 122 tuimelaars voor zuidwest-Tenerife aanwezig waren, met een waarschijnlijke marge van 78 tot 193. De auteurs benadrukken dat dit het gemiddelde aantal in het onderzochte gebied is, niet de hele populatie.
- 129 volwassen dieren bekend aan hun vin. In 2005 en 2006 fotografeerden onderzoekers dolfijnen vanaf walvisboten langs de zuidwestkust, van de baai van Masca zuidwaarts (Verme en Iannacone, 2012). Elk dier is te herkennen aan de inkepingen en littekens op zijn rugvin. Ze identificeerden 129 volwassen dieren; 70 daarvan — iets meer dan de helft — werden in beide jaren gezien en als vaste bewoners geteld.
- Sommige reizen rond. Fotocatalogi van verschillende eilanden hebben dezelfde dieren teruggevonden, wat laat zien dat tuimelaars ook tussen de Canarische Eilanden heen en weer trekken (Tobeña en collega’s, 2014).
Het eerlijke beeld is dus een kern van dolfijnen die rond zuidwest-Tenerife blijven, plus andere die komen en gaan.
Kleine groepen die steeds veranderen
Grienden leven in stabiele families. Tuimelaars zijn anders: wetenschappers noemen hun samenleving fission-fusion. Groepen splitsen zich en komen weer samen, soms meerdere keren per dag.
In het onderzoek van 2005–2006 bestonden de meeste groepen uit 2 tot 10 dolfijnen, gemiddeld zo’n 7, en slechts af en toe uit ongeveer 50. Groepen bestonden vooral uit vrouwtjes en hun jongen, terwijl mannetjes kwamen en gingen. De sterkste banden werden tussen vrouwtjes vastgesteld.
Kalfjes werden in dat onderzoek gezien van juni tot november, het vaakst in augustus. Een dracht duurt ongeveer 12 maanden, de moeder zoogt haar kalf zo’n 20 maanden en de jonge dolfijn blijft meestal 3 tot 6 jaar bij haar, aldus NOAA. Een kalf zwemt vlak achter en naast zijn moeder — vanaf een stille boot makkelijk te zien.

Wat ze eten en hoe ze jagen
Tuimelaars zijn flexibele jagers. Ze eten vis, inktvis en schaaldieren, vinden hun prooi door te luisteren en met echolocatie — hoogfrequente klikjes die terugkaatsen op voorwerpen — en werken vaak samen: ze drijven vis samen tot een dichte school en zwemmen er om beurten doorheen. Ze kauwen niet: vissen worden in één keer doorgeslikt, met de kop eerst.
Daarom mag je ook nooit een wilde dolfijn voeren. NOAA noemt illegaal voeren en lastigvallen bij de bedreigingen voor de soort, naast vistuig, lawaai en aanvaringen met boten.
Hoe groot is je kans om ze te zien?
Op onze tochten vanaf Puerto Colón zien we grienden op bijna elke tocht en tuimelaars op ongeveer de helft. Een waarneming is nooit gegarandeerd — het zijn wilde dieren in open zee.
De cijfers hierboven verklaren het verschil. Er zijn minder tuimelaars dan grienden, ze trekken rond in kleine groepen die steeds in beweging zijn, en ze liggen niet urenlang op dezelfde plek uit te rusten aan het oppervlak. Op sommige dagen kruisen ze in de eerste twintig minuten onze koers; op andere dagen zijn ze gewoon ergens anders.
Omdat ze hier het hele jaar leven, is er geen ‘dolfijnenseizoen’. Een kalme zee helpt meer dan een bepaalde maand — lees onze gids over de beste tijd om walvissen te spotten op Tenerife.
Soms besluiten dolfijnen dichterbij te komen en naast het jacht mee te zwemmen, zoals op de foto bovenaan deze pagina. Dat is altijd hun eigen keuze. De boot houdt koers en snelheid aan, en niemand gaat het water in: zwemmen met dolfijnen is op Tenerife niet toegestaan.
Een beschermde soort
De tuimelaar staat op bijlage II en IV van de Europese Habitatrichtlijn en is in de Spaanse Catalogus van Bedreigde Soorten ingedeeld als ‘kwetsbaar’. Zijn leefgebied bij Tenerife ligt grotendeels in de Speciale Beschermingszone Teno-Rasca, ingesteld in 2011, die bijna 70.000 hectare zee langs de west- en zuidwestkust beslaat.
Op het water betekent dat duidelijke regels voor elke erkende boot (met de Barco Azul-vergunning):
- minstens 60 meter afstand houden van de dieren;
- niet langer dan 30 minuten bij dezelfde groep blijven;
- niet met ze zwemmen, ze niet aanraken en niet voeren.
Met een zeiljacht en een kleine groep van maximaal 11 gasten zijn die regels makkelijk na te leven: het is stil, langzaam en iedereen heeft vanaf het dek goed zicht.
Bekijk de dolfijnen van Tenerife
- Walvissen spotten in kleine groep — 3 uur vanaf Puerto Colón, Costa Adeje, dagelijks om 09:30, 12:30 en 15:30 uur. € 49 per volwassene, € 39 per kind (0–10), maximaal 11 gasten. Broodje, fruit, drankjes, snorkelspullen en een zwemstop bij het strand van Diego Hernández zijn inbegrepen.
- Privé walvissen spotten — het hele jacht voor jouw groep, € 399 voor 3 uur, maximaal 11 gasten.
- Vanuit Las Galletas — privétocht van 3 uur om walvissen en dolfijnen te spotten met de IVO in het uiterste zuiden, € 325 per jacht.
Bronnen: Spaans ministerie voor de Ecologische Transitie (MITECO), informatiepaneel van de SAC Teno-Rasca en soortenfiche van de tuimelaar; NOAA Fisheries, Common Bottlenose Dolphin; Carrillo, Peña & Tejedor (2003), populatiegrootte van grienden en tuimelaars voor ZW-Tenerife; Verme & Iannacone (2012), Ecología Aplicada 11(2); Tobeña et al. (2014), African Journal of Marine Science; regelgeving voor walvissen spotten op de Canarische Eilanden.